Lutz Dammbeck, "The Net. Unabomber, LSD i Internet" (Niemcy)



The Net. Unabomber, LSD i Internet
1:55:00
Niemcy
2003
Koprodukcja Filmproduktion z SWR, we współpracy z telewizją Arte.

W 1930 roku wiedeński uczony Kurt Goedel wstrząsa podstawami matematyki publikując twierdzenie o niezupełności teorii matematycznej. Udowadnia, że każdy system formalno logiczny obciążony jest problemami, które nie mogą być rozwiązane ani ostatecznie określone. Prawda ponad dowodzeniem.

W latach 1978-1955, Stanami Zjednoczonymi wstrząsały serie zamachów bombowych. Ofiarami ładunków wybuchowych i eksplodujących listów byli pracownicy naukowi elitarnych uniwersytetów oraz menedżerowie wielkich linii lotniczych. FBI nadało zamachowcy przydomek "Unabomber" (komputerowy skrót od słów "universities" and "airlines"). W 1996 aresztowano Teda Kaczynskiego, byłego profesora matematyki.

Dlaczego matematyk staje się terrorystą? Aby odpowiedzieć na to pytanie, musimy cofnąć się do lat 1940-1960, kiedy to nauka, sztuka i technologia niespodziewanie rozszerzyły swoje horyzonty we wszystkich kierunkach. Podstawy współczesności zostały zbudowane przez cybernetykę, teorię systemów, sztukę multimedialną oraz nowatorskie idee w dziedzinach psychologii i badań wojskowych. Stworzyły one podwaliny dla globalnych systemów sieci informatycznych, których esencję stanowi matematyka, logika i kod binarny.

Zamiarem autora jest poszukiwanie obietnicy świata nieograniczonych możliwości, wbudowanej w kulturę Internetu kwestii, znanej mu od czasów artystycznej awangardy lat 60. Nasze spojrzenia nieustannie kierują się ku zeszytowi, w którym próbuje on zorganizować wszystkie połączenia w sieć dróg. Jest to film o tendencjach kulturowych ostatniego półwiecza; tendencjach determinowanych przez pojawienie się i rozwój komputerów, a zatem przez amerykańskie think tanki, lecz także poprzez marzenia o bezkresnym postępie, o niepojętych jeszcze możliwościach człowieka - film o wzajemnie karmiących się sprzecznościach, sprzecznościach o wybuchowej sile, sprzecznościach rzadko wyrażanych, a jeszcze rzadziej obrazowanych.

Nierzadko trudno jest rozdzielić zmiany w nauce i zmiany w ludzkiej mentalności. Film ten przedstawia projektantów, inżynierów i agentów systemu. To retrospektywne spojrzenie skierowane zostaje ku ludziom których działania przypominają konspirację. W latach 60. i 70. ruszyła fala nieformalnych spotkań i festiwalów, gdzie ludzie kultury spotykali ekspertów i strategów komputerowych. Były one związane z ideami cyberduchowości i społeczeństwa otwartego.

Badania Horkheimera i Adorno nad osobowością autorytarną dały impuls do poszukiwania sposobów oddziaływania na psychikę w celu usunięcia dawnych wartości powodujących zachowania totalitarne i zastąpienia ich samoregulującą się reedukacją. Tak rozumiano "Misję Ameryki" sformułowaną przez zasłużonego eksperta wojskowego, psychologa Harvardu Henry'ego Murraya. W jej ramach prowadzono testy z użyciem LSD, w których brał udział Timothy Leary. W innych testach badano zachowania wybranych wybitnych studentów w ekstremalnych sytuacjach. Jednym z nich był właśnie Ted Kaczyński ukryty pod pseudonimem "Lawful" ("Praworządny"). Dokumenty na ten temat zaginęły.

Sekwencja różnych miejsc i wywiadów przeplatana jest cytatami z listów Kaczynskiego z więzienia. Ich autor trzeźwo odpowiada na pytania dlaczego wycofał się do pustelni w stanie Montana, gdzie stał się nie Robin Hoodem, lecz terrorystą. Jego manifest przeciwko społeczeństwu przemysłowemu znajduje się w obiegu od połowy lat 90. Ostrzega on przed niebezpieczeństwem dla dalszego rozwoju ludzkości, jakie stwarzają utopie. Wspomina też o lukach w teoriach oraz nieprzewidywalności złożonych systemów. Mówi, że matematycy nie są naukowcami, lecz graczami. Listy te stanowią próbę opisania językiem granic naszej wiedzy - punktu w którym, podobnie jak Gödel, najwyraźniej widzi siebie Kaczynski.

Jego zdaniem, ludzie mają prawo do samoobrony przeciwko strukturalnej przemocy społeczeństw technologicznych.

Na naszej drodze ku nowemu światu stoimy wobec niebezpiecznych pytań. Są to odwieczne pytania o zależność między prawem a przemocą, szarą strefę pomiędzy wiedzą i szaleństwem, nauką i sztuką. W przypadku przedstawicieli społeczeństwa otwartego - napotykamy ścianę ciszy. W kontraście do tego przegrany osobnik, który odizolował się od wszystkich swoich sąsiadów i bliskich nade wszystko pragnie zostać usłyszany.



Lutz Dammbeck (Niemcy)

Ur. w Lipsku w r. 1948. Ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Lipsku. Malarz, grafik, autor scenariuszy, reżyser i twórca filmów animowanych dla studiów DEFA w Dreźnie i Babelsbergu. Producent autorskich filmów eksperymentalnych. W 1986 r. przeprowadził się z Lipska do Hamburga. Od 1994 r. członek Wolnej Akademii Sztuk w Lipsku. Od 1999 r. Profesor na Akademii Sztuk Pięknych (Nowe Media) w Dreźnie. Reżyser filmów dokumentalnych.