Robert Cahen (France), Tombe (avec les mots), 2000


[Tombe (avec les mots)], 2000
instalacja wideo
praca udostępniona na wystawę dzięki Regionowi Alzacji, Francja

"Tombe (avec les mots)" różni się od kocepcji instalacji "Tombe" Roberta Cahena z 1997. Instalacja ta, (1998 w Sélestat w Alzacji) wyznaczyła punkt przejścia Cahena od taśmy wideo do wideo instalacji. W wielkim formacie, około piętnastominutowa projekcja bez dźwięku zatytułowana "Tombe", czarodziejsko opiera się na tworzeniu serii 26 lewitujących i opadających w zwolnionym tempie przedmiotów, zabawek, obiektów - w stanie podobnym do snu, jakby uchwycone w błękitnym, podwodnym świecie. W łączących się przestrzeniach dostrzega się jedynie błękitną pustkę bez wymiaru oraz widoczny surowiec pikseli, z których Cahen stworzył encyklopedię swoich ostatnich obrazów. Ten wyświetlony alfabet widmowych przedmiotów, w których nawet ludzie są jedynie upadłymi aniołami, jest ujęty w ramy i większy niż życie. Z powodu monumentalności tej pracy widz może ustawić się jedynie bezpośrednio na wprost niej, zamarły w podziwie, zdumiony. Spowolnienie serii obrazów, zasadniczy element stylistyczny z pudełka sztuczek magicznych, rzuca zaklęcie na spojrzenie widza.

W Tombe (avec les mots), 2000, ponownie praca dotyczy projekcji wideo, tworzącej ujęty w ramy pionowy obraz, jakby malarski. Lecz zamiast przedmiotów, tym, co powoli przepływa przez przestrzeń w ramie są słowa i wyrażenia w języku francuskim, litery alfabetu dryfujące od góry do dołu ramy obrazu, spowolnione przez wodę - niczym dociążone dodatkową wagą. Również tutaj, tak jak i w innych pracach Cahena, dzieło skupia się na idei przechodzenia i przemijania. Jednakże tym razem praca wzbogacona jest poprzez przywołanie szczególnego poziomu doznania - mianowicie poczucia grobowca - wyrażonego już poprzez tytuł, nawet wziąwszy pod uwagę, że po francusku słowo "tombe" oznacza zarówno grobowiec, jak i spadanie.

W "Tombe (avec les mots)", 2000, ponownie praca dotyczy projekcji wideo, tworzącej ujęty w ramy pionowy obraz, jakby malarski. Lecz zamiast przedmiotów, tym, co powoli przepływa przez przestrzeń w ramie są słowa i wyrażenia w języku francuskim, litery alfabetu dryfujące od góry do dołu ramy obrazu, spowolnione przez wodę - niczym dociążone dodatkową wagą. Również tutaj, tak jak i w innych pracach Cahena, dzieło skupia się na idei przechodzenia i przemijania. Jednakże tym razem praca wzbogacona jest poprzez przywołanie szczególnego poziomu doznania - mianowicie poczucia grobowca - wyrażonego już poprzez tytuł, nawet wziąwszy pod uwagę, że po francusku słowo "tombe" oznacza zarówno grobowiec, jak i spadanie.

DVD w pętli długości 18 minut
Kadr projekcji ma 4m x 3m
synteza obrazu Patrick Zanoli


[Robert Cahen (Francja)]

Uznany za jednego z czołowych francuskich artystów wideo, Robert Cahen stworzył od 1972 roku wybitny zbiór prac dla kina i telewizji. W wyjątkowym, pełnym niuansów świecie Cahena zarówno fikcja, jak i dokument są prezentowane jako metaforyczne podróże wyobraźni i niezwykłych wspomnień, opisujących upływ czasu, przemiany miejsc, pamięci i postrzegania. Formy gatunkowe utworów narracyjnych i performance rozbudowują się i przemieniają w miarę odkrywania transformacji obrazu, aury, czasu przedstawianej rzeczywistości.

Od formalnej elegancji Cartes postales vidéo (Pocztówki wideo) (1984-86), aż po misterne, zawiłe przejścia muzyczne i wizualnych w Boulez-Répons (1985), dzieło Cahena charakteryzuje się wyszukanym zastosowaniem technik elektronicznych, manipulujących dźwiękiem i obrazem, przestrzenią i czasowością, co powoduje subtelne przemiany iluzorycznego i rzeczywistego. Budując w oparciu o swoje rozległe badania w dziedzinie akustyki, muzyki i realizacji filmów, bawi się fakturą dźwięku i obrazu w celu zrestrukturyzowania sposobów przedstawienia, od optycznego do dźwiękowego, od "malowniczej" fotografii do konwencji kina narracyjnego. Pobrzmiewające humorem i urokiem, wykonane z techniczną precyzją, jego prace nawiązują zarówno do formalnych jak i tematycznych motywów podróży, ruchu i przemiany. Podobne do snu podróże Cahena odmalowują przelotne migawki przemijającej rzeczywistości, przemienionej w czasie w obrębie ramy obrazu.

Robert Cahen urodził się w Valence we Francji w 1945 r. Studiował muzykę konkretną u Pierra Schaeffera, ukończył Conservatoire National Superieur Musique de Paris oraz był członkiem Groupe de Recherche Musicales de l'ORTF, Francuskiego Radia i Telewizji w latach 1971-74. Od 1973-76 był dyrektorem Wideo Eksperymentalnego dla ORTF/INA. Wiele z jego filmów zostało wyprodukowanych we współpracy z INA, Narodowym Instytutem Audiowizualnym, francuską organizacją produkcji telewizyjnej. Jego taśmy wideo były emitowane i pokazywane na całym świecie, w instytucjach i na licznych festiwalach, w tym na the Paris Biennale; w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku, a także na American Film Institute National Video Festival, Los Angeles; World Wide Video Festival, Haga; International Center of Photography, Nowy Jork; Documenta 8, Kassel, Niemcy; FestRio, Brazylia; Tokyo Festival i na Festiwalu w Locarno, Włochy.